การแก้ปัญหาน้ำเสียด้วยจุลินทรีย์ย่อยสลาย


แนวทางในการนำจุลินทรีย์ย่อยสลายไปใช้ในการย่อยสลายของเสียทั่วไป

ของเสียที่เหมาะสำหรับการย่อยของจุลินทรีย์คือของเสียที่มาจากสารอินทรีย์ จะทำให้เกิดปฏิกิริยาการย่อยอย่างต่อเนื่อง กรณีที่ของเสียเป็นสารเคมี อาจส่งผลทำให้จุลินทรีย์ตายได้ง่ายๆ กลิ่นเน่าเหม็นจากการหมักหมมของสารอินทรีย์เกิดจากกระบวนการย่อยสลายโดยจุลินทรีย์ที่ไม่สมบูรณ์ กล่าวคือ ปริมาณของเสียมีจำนวนมากกว่าปริมาณจุลินทรีย์ที่มีอยู่ จึงทำให้เกิดกลิ่นเน่าเหม็นขึ้น วิธีการแก้ปัญหานี้แบบง่ายๆคือการเติมจุลินทรีย์ลงไปในระบบ ให้ความหนาแน่นของปริมาณจุลินทรีย์มากกว่าของเสียที่มีอยู่ ซึ่งเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพการย่อยสลายของเสียให้สมบูรณ์และเร็วขึ้น

 โดยทั่วไปจุลินทรีย์ในโลกนี้มีอยู่ด้วยกัน 3 กลุ่ม คือ

1. จุลินทรีย์กลุ่มที่ให้ประโยชน์กับสิ่งมีชีวิตและสิ่งแวดล้อม มีประมาณ 10% ในธรรมชาติ

2. จุลินทรีย์กลุ่มที่ให้โทษ ซึ่งก็คือกลุ่มที่สร้างปัญหาต่างๆทั้งต่อสิ่งมีชีวิตและสิ่งแวดล้อม มีประมาณ 10% ในธรรมชาติ

3. จุลินทรีย์กลุ่มที่เป็นกลาง คือ อาจให้ทั้งคุณหรือโทษก็ได้ ถ้ากลุ่มนี้รวมตัวกับกลุ่มข้อ 1 ก็จะเป็นการให้ประโยชน์ แต่ถ้ารวมกับกลุ่มข้อ 2 จะให้โทษ  จุลินทรีย์กลุ่มนี้มีมากประมาณ 80% ในธรรมชาติ

ในธรรมชาติจะมีจุลินทรีย์ทั้ง 3 กลุ่มนี้อยู่แล้ว แต่ละแห่งจะมีปริมาณหรือความหนาแน่นของจุลินทรีย์แต่ละกลุ่มไม่เท่ากัน ดังนั้นในการใช้จุลินทรีย์บำบัดน้ำเสียที่มีประสิทธิภาพจริงๆจึงควรเพิ่มปริมาณของจุลินทรีย์ให้มากกว่าปริมาณของเสีย แต่ส่วนมากจะไม่เข้าใจในจุดนี้ คิดว่าเติมจุลินทรีย์เพียงเล็กน้อยก็สามารถย่อยสลายได้หมดแล้ว หรือเข้าใจว่าเมื่อเติมจุลินทรีย์เพียงเล็กน้อย กลิ่นเหม็นหรือน้ำที่เน่าเสียก็หายไปแล้ว นี่คือปัญหาความไม่เข้าใจในการใช้งานจุลินทรีย์

   การที่จะใช้จุลินทรีย์ให้ย่อยสลายของเสียต่างๆให้มีประสิทธิภาพนั้น ต้องทำให้ถึง กล่าวคือต้องเพิ่มปริมาณของจุลินทรีย์ให้มากพอกับของเสียที่เกิดขึ้น รวมไปถึงขั้นตอนการดำเนินการต่างๆในแต่ละจุด

ขั้นตอนการบำบัดน้ำเสียด้วยการใช้จุลินทรีย์ชีวภาพ( อีเอ็ม )

ในการย่อยสลายสารอินทรีย์ต่างๆซึ่งเป็นตัวการที่ทำให้เกิดน้ำเน่าเสีย ทั้งนี้ จุลินทรีย์แต่ละชนิดสามารถย่อยสลายสารอินทรีย์ได้ต่างกัน เช่น โปรตีน ไขมัน เป็นต้น อย่างไรก็ดี องค์ประกอบสำคัญที่จุลินทรีย์ต้องการใช้ในการย่อยสลายสารอินทรีย์คือก๊าซ Oxygen (O2) โดยกระบวนการบำบัดน้ำเสียด้วยจุลินทรีย์จะได้ O2 จากอากาศ 3 ทาง ได้แก่

                        4.1 Thermosiphon หรือการเคลื่อนลงสู่ที่ต่ำของน้ำที่มีอุณหภูมิต่ำกว่า ซึ่งจะนำ O2 ลงสู่ที่ต่ำด้วย

                        4.2 Photosynthesis หรือการสังเคราะห์แสงของพืชและจุลินทรีย์พืชสีเขียวเพื่อผลิตอาหารโดยจะมีการปล่อย O2 ออกมา

                        4.3 Thermoosmosis หรือการดูด O2 ของรากพืช (rhizosphere) อันเป็นผลจากระดับของความกดอากาศที่แตกต่างกันระหว่างภายในรากพืชกับภายนอก ทำให้ O2 ถูกดูดเข้าไปในพืช

5. การบำบัดน้ำเสียด้วยจุลินทรีย์และแสงแดดในบ่อ (Lagoon Treatment) แบ่งออกเป็น 3 ขั้นตอนตามลำดับของการส่งน้ำ ได้แก่ จากบ่อพักให้ตกตะกอน (Sedimentation Pond) บ่อบำบัด (Oxidation Pond) และสิ้นสุดที่บ่อพักสุดท้าย (Polishing Pond) โดยมีบ่อพักให้ตกตะกอนจำนวน 1 บ่อ บ่อบำบัดจำนวน 3 บ่อ และบ่อพักสุดท้ายจำนวน 1 บ่อ ก่อนที่น้ำที่ได้รับการบำบัดแล้วจะถูกปล่อยกลับสู่ธรรมชาติ โดยจากการทดลองพบว่า การพักน้ำในบ่อจะใช้เวลาทั้งหมด 7 วัน เพราะหากนานกว่านั้นจะทำให้เกิดภาวะเน่าซ้ำซาก (nutrification) ของน้ำจากการย่อยสลายสารอินทรีย์ของจุลินทรีย์

6. น้ำที่ได้รับการบำบัดจะอยู่ในระดับที่สามารถเลี้ยงปลาในบ่อบำบัดที่สองและสามและบ่อพักสุดท้ายได้ ซึ่งการเลี้ยงปลาจะเป็นประโยชน์ช่วยในการกินแพลงตอนในน้ำ โดยในขณะนี้ได้ทดลองเลี้ยงปลาหมอเทศ ปลาตะเพียนขาว ปลายี่สกเทศ และปลานิล ในสัดส่วนปลา 3 ตัวต่อ 1 ตารางเมตร และเมื่อนำปลามาตรวจสอบ ไม่พบสารอันตรายและสามารถบริโภคได้

7. น้ำดีและน้ำเสียสามารถแบ่งแยกได้ด้วยการวัดระดับ BOD (Biochemical Oxygen Demand/Biological Oxidation Demand) ซึ่งเป็นปริมาณของ O2 ที่จุลินทรีย์ต้องการใช้ในการย่อยสลายสารอินทรีย์ อาทิ สารประกอบ Hydrocarbons (น้ำมันเชื้อเพลิง) แอลกอฮอล์ และน้ำตาล เป็นต้น ดังนั้น น้ำที่มีค่า BOD ต่ำคือ น้ำที่ดี เพราะจุลินทรีย์ต้องการ O2 จำนวนน้อยในการย่อยสลายสารอินทรีย์ สำหรับประเทศไทยกำหนดไว้ว่าค่า BOD จะต้องเท่ากับหรือไม่เกิน 20 mg/l (มิลลิกรัมต่อลิตร)

แต่น้ำเสียส่วนใหญ่ในประเทศยังไม่ได้รับการบำบัดอย่างถูกวิธี ทั้งจากส่วนของโรงงานอุตสาหกรรมและบ้านเรือนทั่วไป

Posted on พฤศจิกายน 6, 2011, in การแก้ไขปัญหาน้ำเสีย, องค์ความรู้ and tagged , , , . Bookmark the permalink. ใส่ความเห็น.

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: